Gorlaeus Building (fase 2a)
Een fraaie mix van duurzaamheid, esthetiek en functionaliteit
Alle foto's: Ernie Buts
Gorlaeus Building (fase 2a) is in vele opzichten een opvallende verschijning. Dit moderne en duurzame onderwijs- en onderzoeksgebouw van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen in Leiden beschikt sinds kort ook over een BREEAM-NL Very Good oplevercertificaat. En dat ondanks de technische complexiteit die het gebouw met zich meebrengt. Paul Verheijen, destijds BREEAM Expert en werkvoorbereider, blikt terug op het proces en de gemaakte keuzes.
Het project maakt deel uit van een groter geheel op de drukbezochte Science Campus. Dat bracht volgens Verheijen direct de nodige uitdagingen met zich mee. "Je bouwt op een universiteitsterrein waar dagelijks studenten en onderzoekers rondlopen, terwijl het bestaande gebouw gewoon in gebruik blijft. Bovendien werk je met laboratoria, en die stellen hoge eisen aan bijvoorbeeld ventilatie en veiligheid." Juist die laboratoriumfunctie maakt het realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen extra uitdagend. "Labs zijn van nature energie-intensief", legt hij uit. "Dan is het echt een uitdaging om toch een goede BREEAM-score te behalen."
Duurzame keuzes Toch is het gelukt om een breed pakket aan duurzame maatregelen door te voeren. Zo maakt fase 2a gebruik van de energiecentrale van fase 1, die is uitgerust met warmtepompen en een warmte-koudeopslagsysteem (WKO). "Daardoor heeft dit deel van het gebouw geen eigen installatie nodig voor verwarming en koeling," aldus Verheijen. "Dat is een heel efficiënte oplossing." Ook op het gebied van energieopwekking en materiaalgebruik zijn stappen gezet. Op het dak liggen 964 zonnepanelen, het gebouw is voorzien van een goed geïsoleerde schil en in het beton is gerecycled granulaat toegepast. "Dat zijn keuzes die bijdragen aan zowel energie-efficiëntie als circulariteit."
"Het Gorlaeus Gebouw is intensief in gebruik voor onderwijs en onderzoek. Juist daarom was het belangrijk om duurzame maatregelen te kiezen die het comfort en de functionaliteit versterken in plaats van beperken. Tijdens de uitvoering van dit project zat voor mij de kracht echt in de samenwerking. Samen met de Universiteit Leiden en de andere partners hebben we continu gekeken hoe we duurzame keuzes konden maken die passen bij het gebruik van het gebouw. Door vanaf het begin samen aan tafel te zitten, konden we keuzes maken die zowel technisch als organisatorisch klopten. BREEAM-NL hielp ons om duurzaamheid integraal te benaderen."
- Frank Kroese Projectmanager bij Stevens Van Dijck (nauw betrokken bij de nieuwbouw van Gorlaeus Building)
Prijswinnend project Volgens Verheijen zit de kracht van BREEAM vooral in het proces erachter. "Het is geen afvinklijstje dat je aan het einde van het project doorloopt", benadrukt hij. "Je moet het vanaf het begin meenemen en gedurende het hele traject blijven monitoren." Die aanpak leidt ook tot bredere impact op de bouwplaats. Zo won het project een publieksprijs van Bewuste Bouwers, mede dankzij innovaties op het gebied van veiligheid. "Dat kwam ook voort uit BREEAM-eisen", zegt hij trots. "We hebben met Virtual Reality en 3D-modellen onveilige situaties inzichtelijk gemaakt voor bouwplaatspersoneel. Daardoor konden zij veel beter ervaren wat de risico’s zijn."
Prettige omgeving Voor de gebruikers vertaalt duurzaamheid zich uiteindelijk vooral in comfort, al is dat niet altijd zichtbaar. "Veel gebeurt op de achtergrond", aldus Verheijen. "Maar studenten en medewerkers zitten straks in een gebouw met veel daglicht en een prettig binnenklimaat." Terugkijkend is hij vooral trots op het eindresultaat. "Duurzaamheid, esthetiek en functionaliteit komen hier echt samen. En dat is uiteindelijk waar een goed gebouw om draait."
