HAGA 'De Schoone Ley' 'Dit is een sprekend voorbeeld van hoe je woningen moet bouwen'
Alle foto's: Ernie Buts
Met project Haga De Schoone Ley in Den Haag, bestaande uit 161 appartementen en 40 gezinswoningen, laat eigenaar Patrizia SE zien dat BREEAM-NL ook in woningbouw goed toepasbaar is. Volgens BREEAM-expert Bart van de Ven van Duurzaamheidscertificering is dat allesbehalve vanzelfsprekend: "Woningen zijn simpelweg complexer dan utiliteitsbouw. Maar het kan wel degelijk."
Wat het project bijzonder maakt, is niet alleen de duurzaamheidsambitie, maar ook de opzet ervan. De combinatie van appartementen, gezinswoningen en voorzieningen zorgt volgens Van de Ven voor een toekomstbestendige wijk. "Als je mij vraagt hoe je moet bouwen, dan is het juist zo. Verschillende soorten woningen door elkaar in een prettige buurt. Dat zorgt voor diversiteit en maakt een wijk levendig." Volgens Van de Ven gaat deze visie verder dan de ontwerpkeuze: "Je geeft iedereen de kans om op dezelfde plek te wonen. Dat zorgt ook voor doorstroming binnen een buurt." Sterke prestaties en ambitie De appartementen scoorden binnen BREEAM-NL In-Use ‘Very Good’ op het onderdeel Asset. Dat is volgens Van de Ven een knappe prestatie, vooral omdat er niet specifiek is gebouwd met de BREEAM-richtlijn als uitgangspunt: "Hier zitten ze stevig in ‘Very Good’, met potentie naar ‘Excellent’, waarnaartoe wordt gewerkt." Juist die groeipotentie maakt het project interessant voor de toekomst.
Binnen de appartementen is veel aandacht besteed aan gezondheid en comfort. "Er is goed gekeken naar licht, klimaat en ruimtes", legt Van de Ven uit. Een goed voorbeeld is monitoring van binnenlucht: "CO₂-monitoring in elke ruimte, in combinatie met WTW-units is gezond en energiezuinig." Daarnaast dragen ook zaken als veilige, autoluwe buitenruimtes, goede fietsenstallingen en een groene binnentuin bij aan de kwaliteit van wonen.
De uitdaging van woningen Van de Ven merkte tijdens het traject dat het toepassen van BREEAM-NL bij woningen soms complexer is dan bij kantoren: "Je hebt met veel meer partijen te maken. Bewoners maken eigen keuzes, en dan ben je als eigenaar soms meteen je punten kwijt." Hij pakt er een concreet voorbeeld bij: "In een paar appartementen waren kranen vervangen die niet meer voldeden aan de richtlijn. Dan verlies je direct credits." Ook privacy en individuele installaties maken verduurzaming complexer: "Wat je bij een kantoor centraal kunt regelen, moet je bij woningen per unit oplossen. Dat maakt de Very Good-score extra speciaal." Trots op samenwerking Waar Van de Ven vooral trots op is, is de samenwerking met Patrizia SE en beheerder MVGM. "We hebben met hen meerdere projecten gecertificeerd in relatief korte tijd. Dat lukt alleen met goed commitment en snelle communicatie." Die samenwerking ziet hij als de sleutel tot succes: “De documentatie was op orde en we konden snel schakelen. Dat maakt echt het verschil." Lessen voor de toekomst Hij besluit met een prangend advies dat we binnen BREEAM-NL vaker horen. En voor woningen blijkt dat niet anders te zijn. Van de Ven: "Betrek BREEAM al in de ontwerpfase. Dan kijk je op een hele andere manier naar duurzaamheid en woongenot." Want hoewel bewoners zelf misschien niet direct iets van de certificering merken, is de impact volgens hem er wel degelijk: "Het is een waardevolle tool voor eigenaren om te sturen op duurzaamheid en om te laten zien waar ze staan. En niet onbelangrijk: waar ze naartoe willen."
