Kennispark Twente 'Er is echt gekeken naar de gebruikers van het gebied'
Alle foto's: Kennispark Twente
Kennispark Twente, gelegen in Enschede, is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een toonaangevend innovatie-ecosysteem waar bedrijven, onderzoekers en studenten samenwerken aan technologische oplossingen voor de toekomst. Met een sterke focus op ondernemerschap, technologische innovatie en duurzaamheid wordt er op Kennispark actief ingezet op de dynamiek tussen de Universiteit Twente en het regionale bedrijfsleven. Juist in zo’n omgeving speelt de kwaliteit van de fysieke leefomgeving een steeds belangrijkere rol. Maar hoe maak je dat concreet en meetbaar?
Volgens Anouk Stefess en Jeroen Stegehuis van ingenieursbureau Stegehuis, beiden betrokken bij het certificeringstraject, ligt daar direct de kracht van BREEAM-NL. "Het is een duidelijke leidraad die je samen met stakeholders kunt doorlopen", zegt Stefess. "Duurzaamheid is een breed begrip, maar BREEAM maakt het concreet en behapbaar in een stappenplan." Stegehuis vult aan: "Het grote voordeel is dat je duurzaamheid meetbaar maakt én het hele proces volgt, van begin tot eind." Ambities bijstellen Voor Kennispark Twente kwam BREEAM-NL op het juiste moment. De ambities voor verduurzaming lagen er al, maar de vraag was hoe deze georganiseerd en gerealiseerd konden worden. "De plannen waren er, maar nog niet de structuur," legt Stegehuis uit. "Met BREEAM hebben we die structuur aangebracht en zijn we samen met alle betrokken partijen het traject ingegaan." Ambities moesten worden bijgesteld en vertaald naar de praktijk. "We begonnen met een ambitie van vier sterren, maar dat bleek niet haalbaar. Uiteindelijk zijn het er twee geworden," zegt Stegehuis. "Dat laat zien: als je hoge ambities hebt, moet je ook bereid zijn om veel te investeren – in tijd, geld en organisatie."
"Kennispark zal zich de komende jaren verder ontwikkelen tot hét technologisch hart van Oost-Nederland en uitgroeien tot een modern, duurzaam en internationaal herkenbaar innovatiedistrict waar werken, wonen, leren en ontmoeten naadloos samenkomen. Het vastgoed op Kennispark zal intensiveren en verdichten, maar groen en landschappelijke kwaliteit zijn de dragers van onze duurzame en sociale ambities. De huidige kwaliteit van de buitenruimte van het UT-terrein dient als voorbeeld voor het slim intensiveren en optimaal vergroenen van de andere gebieden binnen Kennispark, met aantrekkelijke wandelroutes en perceel overstijgende vergroeningsinitiatieven. Groen, veiligheid, bereikbaarheid en duurzame energie- en watervoorzieningen zijn randvoorwaarden voor een toekomstbestendige campus. De 2-sterren BREEAM certificering is een bevestiging dat we op de goede weg zijn en is een stimulans om door te gaan met het vergroenen en verduurzamen."
- Bertyl Lankhaar directeur Kennispark Twente
Uitdagingen Een van de grootste uitdagingen zat in de implementatie binnen een complexe organisatie. "BREEAM schrijft voor hoe je dingen moet doen", zegt Stegehuis. "Dat betekent dat een gemeente echt moet veranderen in haar werkwijze. En dat is niet altijd makkelijk." Stefess herkent dat: "In de beginfase is veel goed vastgelegd, maar richting uitvoering en beheer wordt het lastiger om die ambities vast te houden." Zichtbare impact in het gebied Toch heeft het traject duidelijke impact gehad op het gebied. Met name in de openbare ruimte zijn verbeteringen zichtbaar, bijvoorbeeld aan de Institutenweg. Stefess: "Die hebben ze heel erg autoluw ingericht. Mooi ook voetgangersgebied van gemaakt, met zitplekken en meer groen. Daar is echt gekeken naar de gebruikers van het gebied." Ook de samenwerking met ondernemers speelde daarin een belangrijke rol. Voor gebruikers van het Kennispark vertaalt de BREEAM-NL-certificering zich vooral in een prettigere en veiligere omgeving. "Denk aan goede looproutes, verlichting en plekken om te verblijven," zegt Stefess. "Het is nu een fijne plek om te zijn." Stegehuis benadrukt daarnaast de samenhang: "Er wordt integraler gekeken naar het gebied, niet alleen naar gebouwen of infrastructuur, maar naar de ruimte als geheel."
Trots en lessen voor de toekomst Dat Stegehuis als relatief klein bureau zijn tanden succesvol in zo’n project heeft gezet, zorgt bij beiden voor een glimlach op het gezicht. "We zijn geen grote speler maar hebben echt voor impact gezorgd in het gebied. Daar zijn we trots op", aldus Stegehuis. Het was voor hen ook een leerzaam traject en die lessen delen ze graag. "Start bij dit soort trajecten zo vroeg mogelijk met BREEAM, het liefst al vóórdat de gebiedsvisie definitief is. Dan kun je de duurzaamheidsdoelen echt integraal meenemen in je plannen", zegt Stefess. In de praktijk betekent dit dat keuzes over inrichting, mobiliteit, groen en samenwerking niet achteraf hoeven te worden aangepast, maar vanaf het begin goed worden ingebed. Stegehuis vult aan dat dit niet alleen efficiënter is, maar ook helpt om hogere ambities waar te maken: "Als je BREEAM pas later toevoegt, ben je vooral aan het bijsturen. Terwijl je het aan de voorkant juist kunt gebruiken als kompas voor je hele ontwikkeling."
